SENSORYKA DLA SMYKA

Sensoryka to stymulacja sensoryczna, czyli bodźcowanie układów zmysłowych, niezbędne w prawidłowym rozwoju dziecka. Chodzi o to, aby zapewnić dziecku takie warunki, w których jego zmysły otrzymają odpowiednią dawkę stymulacji, płynącej najlepiej z naturalnych, codziennych aktywności i zabaw sensorycznych. W przedszkolu staramy się niemalże każde zajęcie wzbogacać o elementy sensoryczne, bowiem zależy nam na jak najlepszym rozwoju dzieci oraz kształtowaniu prawidłowych reakcji na otaczający świat, tak by przygotować je do kolejnego etapu życia jakim jest nauka w szkole oraz integracja z rówieśnikami. Zauważyłyśmy, że dzieci są bardzo chłonne takich sensorycznych działań, uwielbiają je, chętnie biorą w nich udział, dlatego też zrodził się pomysł, aby zaproponować Państwu, drodzy rodzice, abyście spróbowali w warunkach domowych tego typu zabaw. Chcemy Państwu pokazać, że tak naprawdę każdy rodzic przy odrobinie czasu i chęci jest w stanie stymulować zmysły dziecka. Przygotowałyśmy propozycje kilku zabaw z wykorzystaniem dostępnych w domu przedmiotów, materiałów, składników spożywczych, a Was rodzice prosimy o chwilę czasu na tego typu zabawy ze swoimi dziećmi. Po co? Dlaczego? Dowiecie się Państwo czytając poniższy tekst.

Pewnie teraz każdy z Państwa zadaje sobie pytanie czy sensoryka jest rzeczywiście tak niezbędna dla prawidłowego rozwoju dziecka? Otóż świadoma stymulacja sensoryczna pomaga w pełniejszym rozwoju dziecka – dzięki niej dziecko ma szansę na maksymalne rozwijanie się w ramach swoich możliwości. Proste zabawy oraz aktywności wpływają na napięcie mięśniowe, równowagę, integrację sensoryczną (czyli sposób porządkowania przez mózg informacji, odbieranych przez zmysły), rozwój mowy, postrzeganie świata jako przyjaznego i ciekawego, a także poczucie własnej wartości. Pamiętajcie Drodzy Rodzice, że mózg dziecka potrzebuje różnorodnych bodźców, aby mogły tworzyć się liczne połączenia między neuronami. A czemu jest to takie ważne? Bowiem im więcej tych połączeń, tym dziecko lepiej funkcjonuje, pamięta, spostrzega, uczy się siebie i otaczającego świata. Warto w tym miejscu wspomnieć, że mózg uczy się na podstawie doświadczeń.

To tyle jeśli chodzi o teorię, czas na praktykę, czyli to, co nasze dzieci lubią najbardziej. Pomysłów na zabawy sensoryczne jest mnóstwo, my wybrałyśmy kilka działań, które bez problemu możecie wykonać w warunkach domowych ze swoimi dziećmi.

Zanim zaczniemy, zapoznajcie się ze Złotymi Sensoporadami:

pod nadzorem – zabawy sensoryczne powinny zawsze odbywać się pod nadzorem rodziców;

zabezpiecz teren – każdy wie, że brudne dziecko to szczęśliwe dziecko. Większość zabaw sensorycznych jest dość brudząca, dla dzieci to oczywiście frajda, jednak aby i rodzic był szczęśliwy, polecamy przed przystąpieniem do zabaw zabezpieczyć teren folią malarską, ceratą bądź np. starym kawałkiem materiału. Warto mieć także pod ręką mokre chusteczki oraz szufelkę ze zmiotką;

używaj bezpiecznych składników – jak powszechnie wiadomo dzieci uczą się przez doświadczenie, więc nic dziwnego w tym, że niekiedy rzeczy trafiają z rączki do buzi. Dlatego tak ważne jest, aby używać naturalnych i bezpiecznych materiałów, które znajdziemy w swojej kuchni, takie jak różnego rodzaju mąki, kasze, ryże, ziarna, owoce czy warzywa;

przydatne narzędzia i sensoskarby – niemal do każdej zabawy potrzebny jest pojemnik bądź duża taca, można też modyfikować zabawy np. włączając do nich sitka, chwytaki, foremki czy wałek. Sensoskarbami mogą być rzeczy codziennego użytku jak klocki, zabawki czy guziki, jak również leśne skarby np. szyszki, żołędzie, kasztany czy kamienie, urozmaiceniem są: cekiny, brokaty, koraliki, pomponiki;

eksperymentuj – zabawy sensoryczne są dla każdego, nieważne czy ma kilka miesięcy czy kilkadziesiąt lat! Działają rozwijająco, a dodatkowo mają też w wielu przypadkach funkcje wyciszające, co w szczególności docenią dorośli po ciężkim dniu. Nie bójcie się eksperymentować i tworzyć z dzieckiem własnych modyfikacji mas oraz zabaw. Dodawajcie barwniki, brokat czy kuleczki styropianowe, dzięki czemu dodatkowo bawicie się formą, fakturą i kolorem;

nie zmuszaj! – jeśli dziecko konsekwentnie unika poszczególnych zabaw, sprawiają mu one dyskomfort, powodują lęk bądź płacz – nie zmuszaj go do tego. Jednak przyglądaj się temu, może to być bowiem sygnał o trudnościach sensorycznych, warto wtedy skonsultować się z terapeutą integracji sensorycznej.

Poniżej znajdziecie Państwo sześć propozycji zabaw sensorycznych, z dokładnymi opisami: jakich użyć materiałów, instrukcją wykonania działań „krok po kroku”, zdjęciami, dodatkowymi poradami oraz wyjaśnieniami tego, co dana zabawa daje dziecku. Wspólnie z dziećmi wyruszcie w fascynującą podróż w świat zabaw, w których główną rolę odgrywać będą kolory, kształty, faktury, zapachy, dźwięki, a przede wszystkim wyobraźnia i kreatywność. Zapraszamy!

I. BUTELKI SENSORYCZNE:

potrzebne będą:

małe, twarde, plastikowe lub szklane butelki;

woda, gliceryna, olej spożywczy, barwnik spożywczy;

drobne kolorowe przedmioty (koraliki, cekiny, pomponiki akrylowe, guziki, brokat, itp.).

krok po kroku:

przygotuj potrzebne materiały;

do części butelek nalej wodę (prawie do pełna), a do części zabarwioną wodę i olej w dowolnych proporcjach;

dorzuć kolorowe przedmioty;

potrząsaj i obserwuj!

Dodatkowe porady – stwórzcie swoje własne, niepowtarzalne butelki sensoryczne! Najlepiej sprawdzają się przedmioty o intensywnych barwach lub mieniące się. Jeśli użyjecie brokatu, dolejcie kilka kropel gliceryny, aby brokatpływał w wodzie i nie osadzał się na powierzchni. Zamiast butelek można użyć szklanych słoików.

Obserwowanie przepływających i przesypujących się elementów ma działanie wyciszające, działa kojąco na układ nerwowy, relaksuje oraz odpręża. Jest też świetnym ćwiczeniem, stymulującym pracę mięśni przytrzymujących gałki oczne, co wspiera dzieci w nauce czytania i pisania.

II. BALONOWE GNIOTKI:

potrzebne będą:

kolorowe balony;

mąka ziemniaczana/ sól/ cukier/ ryż;

mała butelka plastikowa i lejek.

krok po koku:

połowę butelki wypełnij materiałem sensorycznym za pomocą lejka;

lekko napompuj balon, zakręć kilkukrotnie ogonek i przytrzymaj by powietrze nie uleciało;

załóż końcówkę balona na otwór butelki, cały czas przytrzymując zaciśnięte miejsce;

odkręć balon i przesyp zawartość butelki do balona;

nadaj gniotce pożądany stan i zawiąż końcówkę; ściskaj i ugniataj do woli.

Dodatkowe porady – gniotkom można przyczepić włosy z włóczki, kordonka lub tasiemek, zawiązując je wokół supła. Można również narysować różne minki markerem wodoodpornym. Możecie zrobić po dwie gniotki z takim samym wypełnieniem i bawić się wspólnie w odnajdywanie par za pomocą dotyku i ściskania.

Balonowe gniotki stymulują zmysł czucia głębokiego, dotyku, a także wzroku. Ściskanie zabawek o ciekawym wypełnieniu przynosi relaks i wyciszenie, nie tylko dzieciom.

III. LODOWE WYKOPALISKA:

potrzebne będą:

ciepła i zimna woda;

pojemniczki do mrożenia;

rurka lub pipetka;

sensoskarby: cekiny, koraliki, figurki, polne kwiatki itp.

krok po kroku:

do pojemnika wlej zimną wodę oraz włóż drobne przedmioty do odkrycia;

tak przygotowane pojemniczki, włóż do zamrażarki na kilka godzin;

po zamrożeniu, wyjmij lodowe niespodzianki z pojemników;

odkrywaj sensoskarby poprzez polewanie lodu zimną lub ciepłą wodą, za pomocą rurki lub pipety.

Dodatkowe porady – jeżeli nie macie pipety, wystarczy zwykła rurka (należy zatkać palcem zakończenie rurki u góry, zanurzyć w wodzie, unieść nad lodem i zdjąć palec). Lód można dodatkowo zabarwić barwnikami spożywczymi, a zamiast pojemnika użyć balona – wrzucić do niego sensoskarby i nalać wody z kranu, następie związać i zamrozić. Aby się bawić wystarczy przebić balon i zdjąć go z lodowej kuli, która powstała w środku.

Świetna zabawa na dworze, zwłaszcza latem w upalne dni. Zabawa lodem stymuluje układ dotykowy ( zabawa termiczna), wzrok, koordynacje wzrokowo-ruchową, a także ćwiczy cierpliwość.

IV. EKSPRESOWA CIASTOLINA:

potrzebne będą:

szklanka mąki pszennej;

½ szklanki drobnej soli;

łyżka oleju;

łyżka proszku do pieczenia;

¾ szklanki wody;

barwnik spożywczy.

krok po kroku:

połącz w misce wszystkie suche składniki i dodaj olej;

przygotuj gorącą ( ale nie wrzącą) wodę i dodaj do niej barwnik;

połącz z zabarwioną wodą z suchymi składnikami;

mieszaj masę łyżką, a gdy lekko przestygnie – wyrób ją rękami.

Dodatkowe porady – to jeden z najszybszych przepisów na domową ciastolinę. Przygotowana jest całkowicie z produktów spożywczych i bezpieczna także dla malutkich dzieci. Jeżeli podczas wyrabiania masy zauważycie, że za bardzo się klei, warto dodać trochę mąki. Dla urozmaicenia faktury można dosypać do masy różne ziarniste materiały. Dodatkowo można wzbogacić ciastolinę o kilka kropelek olejku zapachowego.

Ugniatanie, ściskanie, rozciąganie, uklepywanie, wciskanie, krojenie, lepienie, odkopywanie skarbów – ciastolina dostarcza ogromnych możliwości zabawy. Podczas takich aktywności mocno stymulowany jest dotyk oraz zmysł czucia głębokiego, co obniża poziom stresu i pomaga najmłodszym w wyciszeniu i samoregulacji.

V. DOTYKOWE WORECZKI:

potrzebne będą:

woreczki strunowe;

przezroczysty żel do włosów;

drobne przedmioty o gładkich krawędziach ( koraliki, guziki, cekiny);

marker permanentny, taśma klejąca.

krok po kroku:

należy wlać do woreczka strunowego żel do włosów, wrzucić do środka woreczka różnokolorowe guziki, koraliki lub cekiny;

szczelnie zamknąć woreczek, dodatkowo można go zabezpieczyć taśmą;

na zewnętrznej stronie woreczka markerem rysujemy kilka pętli;

należy poprosić dziecko, by przesuwało guziki/koraliki/cekiny paluszkiem, tak aby wybrane przedmioty ( np. według koloru) trafiły do pętli.

Dodatkowe porady – zamiast pętli można narysować na woreczku dróżkę lub labirynt, po którym będzie wędrował guzik, koralik lub cekin. Można również woreczek przykleić do szyby za pomocą taśmy dwustronnej. Wtedy zabawie ćwiczącej koordynację będą towarzyszyły niezwykłe doznania wzrokowe – załamujące się w żelowych bąbelkach światło słoneczne.

Woreczki sensoryczne to wielofunkcyjna zabawka, pobudzająca niemal wszystkie zmysły! Pomimo tego, że dziecko nie dotyka bezpośrednio substancji, stymulowany jest zmysł dotyku, a także wzroku. Dodatkowo usprawniana jest motoryka mała i koordynacja wzrokowo-ruchowa, a przy okazji dzieci ćwiczą cierpliwość.

VI. KOLOROWE ZIARENKA:

potrzebne będą:

1,5 szklanki ryżu;

barwniki spożywcze;

łyżeczka octu;

słoik lub woreczek strunowy.

krok po kroku:

wsypujemy ryż do słoika lub woreczka strunowego;

dodajemy łyżeczkę octu i kilka kropel barwnika spożywczego;

zamykamy słoik/ woreczek strunowy i energicznie potrząsamy aż do zabarwienia całości;

odkręcamy słoik/ woreczek i czekamy aż ryż wyschnie. Można też wysypać ryż na tacę wyłożoną np. folią.

Dodatkowe porady – zamiast słoika lub woreczka strunowego można wykorzystać butelkę lub inny dowolny pojemnik. Ważne, aby przed rozpoczęcie zabawy dokładnie wysuszyć ryż i mieć suche ręce, gdyż przy kontakcie z wodą lub śliną ziarna mogą farbować. Oprócz ryżu w podobny sposób można przygotować także kolorowe makarony, kasze i inne ziarna.

Sypkie materiały dają wiele możliwości zabawy. Dziecko może przesypywać, odkopywać różne skarby, bawić się w gotowanie, segregować ze względu na kształt i kolor, itd. Możemy pokazać dziecku jak dotykać ziaren bosymi stopami, a nawet całym ciałem. Zabawy z wykorzystaniem różnych ziaren, sypkich produktów świetnie stymulują zmysł dotyku, dostarczają także ciekawych doznań słuchowych i wzrokowych. Przesypywanie to dobre ćwiczenie motoryki małej, precyzji ruchów oraz pracy w skupieniu. Działa wyciszająco i relaksująco.

Mamy nadzieję, że zaproponowane przez nas zabawy sensoryczne dostarczą Państwa dzieciom wielu doznań, pomogą w ogólnym rozwoju, będą źródłem radości i świetnej zabawy. A dla Was drodzy rodzice możliwością kreatywnego spędzenia czasu wspólnie z dziećmi.

Życzymy udanej zabawy...

2009-04-16T11:32:02.64